Jan en Eef wonen sinds een aantal jaar in Spanje. Ze wilden de laatste jaren voor het pensioen op een langzamer tempo werken en  heerlijk gaan genieten van het leven onder de Spaanse zon. Huis verkocht, iets fijns gekocht in Spanje. Het genieten was van korte duur. In 2006 werd Jan ernstig ziek.

Hun situatie is inmiddels nijpend, geen inkomsten meer waardoor de hypotheek niet meer betaald kan worden en de schulden oplopen. Ze willen terug naar Nederland naar de kinderen maar weten niet waar ze moeten beginnen. Hieronder het stappenplan dat aan ik de dochter van Jan en Eef heb gemaild om een en ander met ze in gang te gaan zetten.

TIP: Zet goed op papier hoe de situatie is en waar je naar toe wilt.

Wat voor werk wil/ kan  je nog  doen, waar wil je wonen, hoeveel schulden heb je, wat zijn je bezittingen. Waar bevind je netwerk zich nu.  

Breng  je netwerk goed in kaart in twee lijsten (woonland/Nederland)

• familie, vrienden eerste lijn
• familie, kenissen tweede lijn (ook familie waar je nooit contact mee hebt)
• buren
• klasgenoten, oud collega’s , mede studenten, mensen waar je ooit een cursus mee gevolgd hebt
• dienstverleners (verhuisbedrijf, tandarts, huisarts, accountant)

Dit is niet alleen leuk om te doen maar ook heel nuttig om je contactlijsten eens goed bij te werken voor adreswijzingen en inzicht te krijgen of hulp die je nodig kunt hebben binnen eigen netwerk te vinden is. Leg je prioriteiten lijst naast je netwerk en kijk wie je kunt benaderen met vragen of voor hulp.

• Plan overleg met alle gezinsleden
• Bedenk welke plaats geschikt is om te gaan wonen (prioriteiten: werk, vrienden, familie, zelf opgegroeid)
• Een verkenningsvakantie is ideaal, indien het te bekostigen is. Zoek vast naar informatie op  het internet en met anderen over de plannen praten is ook een goede alternatief; zo kan je ook je netwerk in Nederland weer een beetje opwarmen.
• Check de mogelijkheden en de huurwoningmarkt in de regio waar je terug wilt keren.
• Gebruik o.a. www.funda.nl en  om onderzoek te doen naar de huisprijzen (particuliere sector) of woningcorporaties en verhuurmakelaars in de buurt waar je van plan bent neer te strijken. In sommige regio’s zijn lange wachtlijsten.
• Via www.nibud.nl kosten van levensonderhoud  via www.intermediair.nl en www.cbs.nl voor salariëring
• Op www.newtoholland.nl  site van de rijksoverheid geeft na  invullen van leeftijd en verblijfsdoel een handige checklist. De site is niet altijd goed toegankelijk maar het is de moeite waard om later nogmaals in te loggen.
• In geval van  ziekte en eventuele andere  ’bijzondere’ omstandigheden is het verstandig om bij de gemeente vast na te gaan voor welke voorzieningen en uitkeringen u  in aanmerking komt.
• Als u in bezit bent van enig ontroerend goed in uw huidig woonland, overweeg wat gedaan moet worden om het klaar te maken voor eventuele verkoop of huur.
• Praat over je plannen met andere familieleden en vrienden
• Orden je financiën, consolideer je rekeningen en verminder eventuele schulden
• Orden al je persoonlijke papierwerk  inclusief geboorte-, eventueel adoptie-, huwelijksakte  en indien van toepassing overlijdensakten, arbeidsreferenties, betalingsreferenties, rijbewijs en kwalificaties
• Vraag eventueel de verblijf-en werkvergunningen voor je partner aan (in geval van buitenlandse partner)

Organiseer een ‘Garage- of Yard Sale’ om alle spullen die niet mee terug gaan op een leuke manier van de hand te doen. Maak dit ruim van tevoren bekend bij alle vrienden, bekenden en buren maar bijvoorbeeld ook op Expat en Emigratieblogs/netwerksites. Het kan goed zijn dat iemand die zich gaat vestigen in jullie woonplaats een groot deel wil overnemen.

De spullen die je niet kwijtraakt zijn vaak zeer welkom bij liefdadigheidsinstanties. Ze komen graag alles ophalen om er anderen blij mee te kunnen maken. In de meeste Europese dorpen en steden is wel een dergelijke instantie te vinden en anders kan een plaatselijke kerk aan geven waar de spullen welkom zijn.

Terug in Nederland is ook vrij makkelijk om zelf voor een laag budget meubels en apparatuur aan te schaffen (www.veilingkijker.nl) of in kringloopwinkels.

• Vraag offertes aan van verhuisbedrijven; (zie links &  tips)
• Indien je ook huisdieren meeneemt, moet je ervoor zorgen dat ze volledig ingeënt zijn en geschikt om te reizen. Je dierenarts kan je hierbij helpen. Vraag offertes aan en boek de overtocht van de dieren (zie links & tips)
• Vraag medische papieren en politiële verklaringen aan
• Rond het verkoop van je woning af  en verzoek referenties van je creditcardverlener en andere
  financiële instellingen
• Informeer naar tijdelijke accommodatie indien je  woning sneller verkoopt dan verwacht en je er eerder uit moet

•  betaal de nutsbedrijven en zet je lokale  verzekeringen stop
• Zeg je abonnement op van je TV, Internet en telefoonaansluiting
• Zorg dat al je post wordt doorgetuurd naar een familielid of vriend
• Zorg dat je mobiele telefoons Simlock vrij zijn
• Geef je adreswijziging door aan je bank, gemeente, pensioenfonds, belastingsdienst, (mobiele)telefoonbedrijf,
  verzekeringsaanbieder en accountants
• Betaal je openstaande rekeningen en/of schulden
• Begin met het inpakken van de niet essentiële spullen
• Regel in Nederland vast een ziektekostenverzekering indien nodig
• Sluit overbodig geworden bankrekeningen en vernietig overbodige bankpassen en creditkaarten
• Verzamel al het relevante papierwerk in een handige reisbundel
• Verzoek om een bewijs van je gereden schadevrije jaren bij  je verzekeringsmaatschappij
• Stop alle overbodig geworden automatische overboekingen
• Collecteer alle overdraagdocumenten van de artsen en tandartsen
• Collecteer alle relevante documenten (volledige geboorteakte, huwelijksakte etc.)
• Zeg alle abonnementen op dagbladen,tijdschriften etc. op
• Zeg je autoverzekering op
• Zorg  (indien mogelijk) voor een bewijs van goed gedrag

Vergeet niet af en toe even rust te nemen en te kijken of alles van de checklist is afgevinkt.

Het afscheidnemen van vrienden, buren, collega’s, scholen en sportclubs kost ook tijd dus calculeer dat in. Afsluiten van een periode in je leven moet je bewust doen en niet gehaast.

de praktische zaken zijn zo goed als onder controle en een aantal zaken zijn echt pas op het laatste moment te regelen, zoals:

• Zorg voor een uitschrijvingbewijs van het bevolkingsregister ( check bij de instanties hoe ver voor vertrek dit mogelijk is, in Nederland kan uitschrijving enkele dagen van te voren maar een uittreksel kan pas op de dag van vertrek worden afgegeven)
• Verkoop je auto, fiets of andere vervoersmiddelen die je niet zal meenemen
• Zorg dat je een reisverzekering hebt
• Schrijf vast in bij de SVB  www.svb.nl
• Zorg dat je inboedel op het punt staat te vertrekken of al onderweg is
• Controleer en confirmeer tijden dat familieleden en/of vrienden je ophalen op het vliegveld
• Maak voldoende kopieën van de paspoorten en andere belangrijke documenten

En dan is het zover,  je zet voet op Nederlandse bodem. Even een home sweet  home gevoel en dan…  harde realiteit. Er moet nog veel gebeuren. In het begin is iedereen nog met je bezig en betrokken maar al snel merk je dat een ieders leven is doorgegaan. Het is aan jou om er nu een succes van te maken. Lees onder tips hoe voor te bereiden op de re-entry shock.

Praktische zaken die nog geregeld moeten worden:

• Schrijf je binnen 3 dagen na aankomst in bij de gemeente. Hiervoor heeft de gemeente alle originele documenten nodig.
• Woon je tijdelijk in bij een familie lid of vrienden zorg dan voor een geschreven verklaring van de hoofdhuurder/eigenaar
• Ga op pad met een makelaar  (Dit  is op afstand al voortebereiden) Onderzoek de omgeving waar u in wilt wonen, stel lokaal wat vragen. Vind uit waar de winkels, supermarkten, ziekenhuizen etc. gevestigd zijn
• Overweeg de aanschaf van een auto, schaf OV kaarten aan. Reisplannen via www.ov9292.nl
• Neem een autoverzekering
• Afhankelijk van het land waar je vandaan komt: ruil of registreer je rijbewijs; (www.cbr.nl)
• Neem een vaste telefoonlijn en internetverbinding
• Registreer jezelf en je familie bij een huisarts/ tandarts (via www.independer.nl zoeken op postcode en bellen of men nog patienten aanneemt)

1 maand later:

• Nodig je buren uit voor een drankje
• Analyseer je financiële situatie
• Maak automatische overboekingen voor je nutsvoorzieningen
• Overweeg om je testament te herschrijven
• Begin je aan te melden bij service-en sportclubs
• Informeer bij specialisten naar pensioenmogelijkheden. Maak je pensioen over naar erkende pensioenfondsen

Na aankomst:

En dan is het zover,  je zet voet op Nederlandse bodem. Even een home sweet home gevoel en dan…  harde realiteit. Er moet nog veel gebeuren. In het begin is iedereen nog met je bezig en betrokken maar al snel merk je dat een ieders leven is doorgegaan. Het is aan jou om er nu een succes van te maken. Lees onder tips hoe voor te bereiden op de re-entry shock.

Praktische zaken die nog geregeld moeten worden:

• Schrijf je binnen 3 dagen na aankomst in bij de gemeente. Hiervoor heeft de gemeente alle originele documenten nodig.
• Woon je tijdelijk in bij een familie lid of vrienden zorg dan voor een geschreven verklaring van de hoofdhuurder/eigenaar
• Neem contact op met je werkgever om aan te geven dat je bent aangekomen. Of neem contact op met
  uitzendbureaus en W&S bureau, als u nog geen baan heeft
• Schrijf u ook in bij het CWI als werkzoekende 
• Ga op pad met een makelaar  (Dit  is op afstand al voortebereiden) Onderzoek de omgeving waar u in wilt wonen, stel lokaal wat vragen. Vind uit waar de winkels, supermarkten, ziekenhuizen etc. gevestigd zijn
• Overweeg de aanschaf van een auto, schaf OV kaarten aan. Reisplannen via www.ov9292.nl
• Neem een autoverzekering
• Afhankelijk van het land waar je vandaan komt: ruil of registreer je rijbewijs; (www.cbr.nl)
• Registreer je kinderen in hun nieuwe scholen en maak een afspraak om hun nieuwe docenten te ontmoetenNeem een vaste telefoonlijn en internetverbinding (zie providers- vergelijking elders op deze site) 
• Registreer jezelf en je familie bij een huisarts/ tandarts (via www.independer.nl zoeken op postcode en bellen of men nog patienten aanneemt)

1 maand later:

• Nodig je buren uit voor een drankje
• Analyseer je financiële situatie
• Maak automatische overboekingen voor je nutsvoorzieningen
• Overweeg om je testament te herschrijven
• Begin je aan te melden bij service-en sportclubs
• Informeer bij specialisten naar pensioenmogelijkheden. Maak je pensioen over naar erkende pensioenfondsen

1 week voor terugkeer: 

Spannend, nog even en dan is het eindelijke zover. Vergeet niet af en toe even rust te nemen en te kijken of alles van de checklist is afgevinkt. Afscheid nemen van vrienden, buren, collega’s, scholen en sportclubs kost ook tijd dus calculeer dat in. Afsluiten van een periode in je leven moet je bewust doen en niet gehaast. Geef eventueel een groot Remigratie/afscheidsfeest.

De praktische zaken zijn zo goed als onder controle en een aantal zaken zijn echt pas op het laatste moment te regelen, zoals:

• Zorg voor een uitschrijvingbewijs van het bevolkingsregister ( check bij de instanties hoe ver voor vertrek dit mogelijk is, in Nederland kan uischrijving enkele dagen van te voren maar een uittreksel kan pas op de dag vean vertrek worden afgegeven)
• Verkoop je auto, fiets of welke ander vervoersmiddel die je niet zal meenemen
• Zorg dat je een reisverzekering hebt
• Schrijf vast in bij de SVB (kinderbijslag kinderen) www.svb.nl
• Zorg dat je inboedel op het punt staat te vertrekken of al onderweg is
• Controleer en confirmeer tijden dat familieleden en/of vrienden je ophalen op het vliegveld
• Koop zonodig adapters zodat je elektronica kan worden gebruikt in Nederland (220V)
• Maak voldoende kopieën van de paspoorten en andere belangrijke documenten

2 maanden voor terugkeer:

Wat moet er nog geregeld worden?

• Geef je vertrek formeel aan je werkgever aan
• Registreer tijdelijke accommodaties in Nederland
• Boek accommodaties in elk mogelijke tussenstop
• Verzoek up-to-date afschriften van uw pensioen, investeringen etc.
• Afhankelijk van de opzegtermijn in je huurcontract, verhuizing doorgeven aan je huisbaas.

1 maand voor terugkeer: 

•  betaal de nutsbedrijven en sluit je verzekeringen af
• Zeg je abonnement op van je TV, Internet en telefoonaansluiting
• Zorg dat al je post wordt doorgetuurd naar een familielid of vriend
• Zorg dat je mobiele telefoons Simlockvrij zijn
• Geef je adreswijziging door aan je bank, gemeente, pensioenfonds, belastingsdienst, (mobiele)telefoonbedrijf,
  verzekeringsaanbieder en accountants
• Verkoop of doneer al je laatste spullen die je niet gaat meenemen
• Betaal je openstaande rekeningen en/of schulden
• Begin met het inpakken van de niet essentiële spullen
• Regel een ziektekostenverzekering indien nodig
• Sluit overbodig geworden bankrekeningen en vernietig overbodige bankpassen en creditkaarten
• Verzamel al het relevante papierwerk in een handige reisbundel
• Verzoek om een bewijs van je gereden schadevrije jaren bij  je verzekeringsmaatschappij
• Stop alle overbodig geworden automatische overboekingen
• Collecteer alle overdraagdocumenten van de scholen, dokters en tandartsen
• Collecteer alle relevante documenten (volledige geboorteakte, huwelijksakte etc.)
• Zeg alle abonnementen op dagbladen,tijdschriften etc. op 
• Zeg je autoverzekering op
• Zorg  (indien mogelijk) voor een bewijs van goed gedrag

6 maanden voor terugkeer

Organiseer een ‘Garage- of Yard Sale’ om alle spullen die niet mee terug gaan op een leuke manier van de hand te doen. Maak dit ruim van tevoren bekend bij alle vrienden, bekenden en buren maar bijvoorbeeld ook op Expat en Emigratieblogs/netwerksites. Het kan goed zijn dat iemand die zich gaat vestigen in jullie woonplaats een groot deel wil overnemen. 

De spullen die je niet kwijtraakt zijn vaak zeer welkom bij liefdadigheidsinstanties. Ze komen graag alles ophalen om er anderen blij mee te kunnen maken. In de meeste Europese dorpen en steden is wel een dergelijke instantie te vinden en anders kan een plaatselijke kerk aan geven waar de spullen welkom zijn.

Terug in Nederland is ook vrij makkelijk om zelf voor een laag budget meubels en apparatuur aan te schaffen (www.veilingkijker.nl) of in kringloopwinkels.

• Vraag offertes aan van verhuisbedrijven; (zie links &  tips)
• Indien je ook huisdieren meeneemt, moet je ervoor zorgen dat ze volledig ingeënt zijn en geschikt om te reizen. Je dierenarts kan je hierbij helpen. Vraag offertes aan en boek de overtocht van de dieren (zie links & tips)
• Vraag medische papieren en politiële verklaringen aan
• Rond het verkoop van je woning af  en verzoek referenties van je creditcardverlener en andere
  financiële instellingen
• Informeer naar tijdelijke accommodatie indien je  woning sneller verkoopt dan verwacht en je er eerder uit moet
• Meld je kinderen vanst aan op scholen

12 maanden voor terugkeer: 

Een jaar lijkt lang maar als de tijd er is gebruik deze dan om de terugkeer grondig voor te bereiden.  Voor velen is deze tijd er niet en moet de terugkeer naar Nederland op korte termijn of soms zelfs hals over kop geregeld worden.

Onderstaande stappen  zullen dan een andere plaats op de checklisten krijgen en de prioriteiten zullen anders liggen maar ze horen zeker op de lijst thuis. 

.

• Zorg dat uw paspoorten minimaal nog twee jaar geldig zijn.
• Update uw CV; (voorbeeld cv’s zie download)
• Praat over je plannen met andere familieleden en vrienden
• Orden je financiën, consolideer je rekeningen en verminder eventuele schulden
• Orden al je persoonlijke papierwerk inclusief geboorte, adoptie,huwelijks aktes en eventuele overlijdensakte, arbeidsreferenties,betalingsreferenties, rijbewijs en kwalificaties
• Vraag eventueel de verblijf-en werkvergunningen voor je partner aan
• Begin een baan te zoeken; Gebruik hiervoor jobsites of online dagbladen maar laat ook een bericht achter in je netwerk op LI en FB.
• Orrienteer je op scholing in Nederland en bedenk welke soort onderwijs het best aansluit op de huidige scholen.
  Vraag zoveel mogelijk informatie aan. Kijk op www.stichting NOB.nl of www.edufax.nl
• Bespreek je plannen met de huidige school van je kinderen en vraag om voorbereidingen te treffen om documenten te overhandigen
• Overweeg om je plannen met je werkgever te bespreken (indien van toepassing)
• Zet je woning op de markt.  Het is aan te raden om de verrkoop van je woning niet af te ronden totdat je de verblijf- en werkvergunningen hebt afgerond.

18-12 maanden voor terugkeer: 

Wanneer het buitenlandse avontuur (verwacht of onverwacht) ten einde lijkt te zijn is het verstandig om de terugkeer naar Nederland even goed of misschien nog wel beter te organiseren dan het vertrek.

Een mooi moment om je leven eens onder de loep te nemen, hoe sta je nu in het leven, wat bevalt je en wil je zo houden? Wat bevalt je niet? Nu is het juiste moment om eventuele veranderingen in te voeren. 

Zet op een rij wat je situatie nu is en waar je naar toe wilt. Wat voor werk wil je doen, waar wil je wonen, welke scholen zoek je voor je kinderen, over hoeveel geld beschik je. Waar bevind je netwerk zich nu. 

Tip: breng  je netwerk goed in kaart in twee lijsten (woonland/Nederland) 

• familie, vrienden eerste lijn
• familie, kenissen tweede lijn (ook familie waar je nooit contact mee hebt)
• buren
• klasgenoten, oud collega’s , mede studenten, mensen waar je ooit een cursus mee gevolgd hebt
• dienstverleners (verhuisbedrijf, tandarts, huisarts, accountant)

Dit is niet alleen leuk om te doen maar ook heel nuttig om je contactlijsten eens goed bij te werken voor adreswijzigen en inzicht te krijgen of hulp die je nodig kunt hebben binnen eigen netwerk te vinden is. Leg je prioriteiten lijst naast je netwerk en kijk wie je kunt benaderen met vragen of voor hulp. 

• Plan overleg met alle gezinsleden en zorg dat ze allen rust hebben met de idee; pubers hebben wellicht meer tijd nodig om gewend te raken aan zo’n grote verandering;
• Bedenk welke plaats geschikt is om te gaan wonen (prio: scholen, werk, vrienden, familie, zelf opgegroeid)
• Een verkenningsvakantie is ideaal, indien het te bekostigen is. Zoek vast naar infromatie op  het internet en met anderen over de plannen praten is ook een goede alternatief; zo kan je ook je netwerk in Nederland weer een beetje opwarmen.
• Gebruik o.a. www.funda.nl en pararius.nl om onderzoek te doen naar de huisprijzen. Via www.nibud.nl kosten van levensonderhoud  via www.intermediair.nl en www.cbs.nl voor salariëring
• Doe onderzoek naar de werkgelegenheid op jouw vakgebied en zakelijke mogelijkheden; schrijf je in bij W&S bureaus of neem contact op met een loopbaanbeeleider. Nu is het juiste moment om na te denken over je verder loopbaan (zie download loopbaan vragen)
• Doe onderzoek naar de voor jouw of jouw familieleden benodigde vergunningen en/of  visa; www.newtoholland.nl  (rijksoverheid) 
• Indien u een chronische ziekte of aandoening heeft, uw kinderen te kampen hebben met leerprobemen op school of andere ‘bijzondere’omstandigheden, ga dan vast na of dit effect heeft op uw voornemen tot remigratie; (lotgenoten groepen, rugzaktrajecten, speciaal onderwijs, voorzieningen etc)
• Als u in bezit bent van enig ontroerend goed in uw huidig woonland, overweeg wat gedaan moet worden om het
  klaar te maken voor eventuele verkoop of huur.